Omega-3 rehberi

Omega-3 nasıl seçilir?

Kutuyu elinize aldığınızda soracağınız 6 soru.

Son güncelleme:

Ön yüzdeki rakamdan önce altı soru.

İki omega-3 kutusu yan yana durduğunda ön yüzdeki rakamlar aynı şeyi anlatmayabilir. Bu rehber, kutuyu ve bağımsız test raporunu okurken soracağınız altı soruyu sırayla açıklar. Her sorunun altında etikette ya da raporda neye bakacağınızı ve Nua Serisi'nde bu bilginin nerede yazdığını bulursunuz. Rehber ürünleri sıralamaz, seçimi size bırakır.

  1. Kapsül başına ne kadar EPA veya DHA var?
  2. Hangi formda?
  3. Saflık ne demek?
  4. Bağımsız bir kuruluş test ediyor mu?
  5. Ağır metal ve kirleticiler nasıl doğrulanır?
  6. Taze mi?

Kapsül başına ne kadar EPA veya DHA var?

Bakılacak rakam, kapsül başına EPA veya DHA miktarıdır. Kutunun ön yüzündeki rakam toplam balık yağı miktarı olabilir.

Bir omega-3 etiketinde üç ayrı rakam bulunabilir: kapsüldeki toplam balık yağı, toplam omega-3 ve EPA ile DHA miktarları. Balık yağı miktarı tek başına EPA ve DHA miktarını göstermez. 1000 mg balık yağı yazan bir kapsüldeki EPA ve DHA toplamı bundan çok daha az olabilir. Bazı etiketler miktarı tek kapsül için değil, birden fazla kapsülden oluşan günlük porsiyon için verir. Örneğin “2 kapsülde 1000 mg” yazıyorsa bir kapsülde 500 mg vardır. Böyle durumlarda etiketteki rakam yüksek görünür. Bir kapsülde ne kadar olduğunu bulmak için bu rakamı porsiyondaki kapsül sayısına bölün. Mevzuattaki izinli beyanların koşulları da mg cinsinden ve EPA ile DHA için ayrı ayrı tanımlıdır.

Etikette nasıl kontrol edersiniz?

  1. Besin ögesi tablosunda “EPA” ve “DHA” satırlarını bulun. Yalnız “balık yağı” ya da “omega-3” yazıyorsa EPA ve DHA ayrıca belirtilmemiştir.
  2. Değerin kapsül başına mı, günlük porsiyon (örneğin 2 kapsül) başına mı verildiğine bakın.
  3. Miktar birden fazla kapsül için verilmişse kapsül sayısına bölün: “2 kapsülde 1000 mg” bir kapsülde 500 mg demektir.

Hangi formda?

Konsantre omega-3 iki yaygın formda bulunur: etil ester (EE) ve yeniden esterleştirilmiş trigliserit (re-TG).

Doğal balık yağında omega-3 yağ asitleri bir gliserol omurgasına bağlı trigliserit yapısındadır. Yağı konsantre etmek için bu bağ koparılır ve yağ asitleri etanole bağlanarak etil ester formuna geçer. Saflaştırma tamamlandıktan sonra, ürün pazara sunulmadan önce yağ asitleri yeniden gliserol omurgasına bağlanır. Böylece yağ, doğal balık yağındaki trigliserit yapısına geri döndürülür. Bu forma yeniden esterleştirilmiş trigliserit, kısaca re-TG denir. Bazı insan çalışmalarında re-TG formu, etil ester formuna kıyasla kanda daha yüksek omega-3 düzeyleriyle ilişkilendirilmiştir.[1] Altı ay süren randomize, çift kör bir çalışmada aynı miktarda EPA ve DHA'nın re-TG formunda alındığı grupta omega-3 indeksi, etil ester grubuna göre daha hızlı ve daha fazla artmıştır.[2] Bu alandaki çalışmaların sonuçları birbirinden farklı olabilir. Emilim, kapsülün yemekle ve yemeğin yağ içeriğiyle birlikte alınmasından da etkilenir.[3]

Etikette nasıl kontrol edersiniz?

  1. Etikette ya da üreticinin ürün bilgisinde “trigliserit”, “re-TG” ya da “etil ester” ifadesini arayın.
  2. Form yazmıyorsa üreticiye sorabilirsiniz.
  3. Formu, ürünün nasıl üretildiğini anlatan bir bilgi olarak okuyun. Miktar ve saflıkla birlikte değerlendirin.

Saflık ne demek?

Saflık, kapsüldeki balık yağının yüzde kaçının omega-3 olduğudur. %90 saflıkta, kapsüldeki her 100 mg balık yağının 90 mg'ı omega-3'tür.

Kalan kısım omega-3 dışındaki yağ asitleridir. Saflık yükseldikçe aynı kapsülde daha fazla etken madde, daha az diğer yağ asidi taşınır. Saflığı etiketteki rakamlarla kabaca hesaplayabilirsiniz: kapsül başına EPA ve DHA toplamını kapsüldeki balık yağı miktarına bölün. Bu oran EPA ve DHA'nın balık yağı içindeki payını gösterir. Diğer omega-3'ler de hesaba katıldığında toplam omega-3 payı biraz daha yüksek olabilir.

Sıvı balık yağlarında hesap bir adım daha uzundur. Etikette miktar çoğu zaman hacimle verilir: “5 ml'de 500 mg omega-3” gibi. Mililitre bir hacim, miligram ise bir ağırlık birimidir. Bu yüzden iki rakam doğrudan birbirine bölünemez. Önce hacmi ağırlığa çevirmek gerekir. Balık yağı sudan hafiftir ve 1 ml balık yağı yaklaşık 0,9 g, yani 900 mg gelir. Mililitre değerini 0,9 ile çarptığınızda balık yağının gram cinsinden ağırlığını bulursunuz. 1 g, 1000 mg'dır.

Örnek: sıvı balık yağında saflık

  1. Etikette yazan: 5 ml'de 500 mg omega-3 (EPA ve DHA toplamı).
  2. Hacmi ağırlığa çevirin: 5 ml × 0,9 = 4,5 g, yani 4500 mg balık yağı.
  3. Omega-3 miktarını balık yağı miktarına bölün: 500 mg ÷ 4500 mg = 0,11.
  4. Sonuç: saflık yaklaşık %11'dir. 5 ml'lik ölçünün 4000 mg'ı omega-3 dışındaki yağlardır.
  5. Karşılaştırma için: NuaDHA® 500'de 500 mg DHA yalnızca 0,74 ml'de sağlanır. Sıvı örnekte 500 mg omega-3 için 5 ml gerekir.

Etikette nasıl kontrol edersiniz?

  1. Kapsül başına EPA ve DHA toplamını kapsüldeki balık yağı miktarına bölün: (EPA + DHA) ÷ balık yağı.
  2. Sıvı üründe miktar ml ile verilmişse önce ml değerini 0,9 ile çarparak gram cinsinden balık yağı miktarını bulun, sonra aynı bölmeyi yapın.
  3. Etikette bir omega-3 yüzdesi görürseniz neyin yüzdesi olduğuna bakın. Oran yalnız balık yağına göre mi verilmiş, yoksa jelatin kılıf dahil kapsülün toplam ağırlığına göre mi? Kılıf hesaba katıldığında oran daha düşük çıkar. İki farklı esasa göre verilmiş yüzdeler birbiriyle karşılaştırılamaz.

Bağımsız bir kuruluş test ediyor mu, sonuç herkese açık mı?

Kutudaki sertifika logosu bir başlangıçtır. Kanıt, test eden kuruluşun kendi sayfasında yayımlanan ve partinize ait olan rapordur.

International Fish Oil Standards (IFOS), balık yağı takviyelerini parti parti test eden bağımsız bir programdır. Parti raporunda dört test grubu vardır: miktar ve etiket doğruluğu, kirleticiler (PCB, dioksin, furan), tazelik (oksidasyon) ve ağır metaller. Raporda yıldız yazmaz. Dört test grubunun tamamından geçmek IFOS'un 5 yıldız derecesine karşılık gelir. NSF Certified for Sport® ise sporcular için geliştirilmiş ayrı bir programdır: ürünü 280'den fazla yasaklı madde için tarar, etiket içeriğini doğrular ve ürünün üretildiği tesisi iyi üretim uygulamaları (GMP) açısından düzenli olarak denetler.

Partinizin test raporunu nasıl bulursunuz?

  1. Kutudaki parti (LOT) numarasını bulun.
  2. Test eden kuruluşun herkese açık sonuç sayfasında ürünü ve partiyi arayın. Logo var ama kayıt bulamıyorsanız üreticiye sorun.
  3. Raporda her satırın yanında sonucun sınıra uyup uymadığı yazar (IFOS raporunda “IFOS Compliance”).

Ağır metal ve kirleticiler nasıl doğrulanır?

Ağır metaller ölçülür. Sorulacak soru, ölçülüp ölçülmediği ve sonucun sınırın altında kalıp kalmadığıdır.

Bağımsız testlerde cıva, kurşun, kadmiyum ve arsenik ile PCB, dioksin ve furan gibi kirleticiler ölçülür. Sınırlar maddeye göre değişir: IFOS'ta cıva için 0,1 ppm, kurşun için 0,05 ppm. Laboratuvar, ölçebildiği en düşük düzeyin altında kalan bir sonucu “<” işaretiyle yazar. Bu işaret, maddenin o yöntemle ölçülebilen düzeyin altında kaldığını gösterir. Bu yüzden “içermez” gibi kesin bir ifade yerine raporda ölçülen değere ve sınıra bakmak daha sağlam bir yoldur.

Ağır metal sonuçlarını raporda nasıl okursunuz?

  1. Raporun ağır metal bölümünü açın: cıva, kurşun, kadmiyum, arsenik.
  2. Her satırda ölçülen değeri sınırla karşılaştırın.
  3. Kirleticiler bölümünde PCB, dioksin ve furan sonuçlarına bakın.

Taze mi?

Tazeliğin ölçüsü oksidasyondur. IFOS raporunda TOTOX değeriyle verilir.

Balık yağı zamanla oksitlenir, yani bayatlar. TOTOX, yağın ne kadar okside olduğunu gösteren toplam değerdir: değer düştükçe yağ daha tazedir. IFOS programının sınırı 19,5'tir. Oksidasyon ilerledikçe yağda, çoğu aldehit ve keton olan uçucu bileşikler oluşur. Bir çalışmada bu bileşikler, yağın koku ve tadında algılanan değişimle ilişkilendirilmiştir. Aynı çalışmaya göre yaygın kimyasal oksidasyon ölçümleri koku ve tatla her zaman örtüşmez.[4]

Tazeliği nasıl kontrol edersiniz?

  1. Raporun oksidasyon bölümünde TOTOX değerini bulun ve sınırla karşılaştırın.
  2. Kutudaki son kullanma tarihine bakın.
  3. Etiketteki saklama koşullarına uyun. Nua Serisi için bu, kuru ve serin bir yer, 25 °C'nin altıdır.
Kısa ek

Kaynak balık ve kapsül.

İki bilgi daha etikette ya da üreticinin ürün bilgisinde yer alır: yağın hangi balıktan elde edildiği ve kapsül kabuğunun neyden yapıldığı. Bunlar altı sorunun yerine geçmez, onları tamamlar. Beslenme tercihiniz ya da alerjiniz varsa kapsül kabuğunu ve kaynak balığı özellikle kontrol edin. Balık alerjiniz varsa kullanmadan önce hekiminize danışın.

Kaynak balık

NuaDHA® ve NuaEPA®'nın hammaddesi, sürdürülebilir balıkçılıktan avlanan yabani ançuezdir (anchoveta). Ançuez küçük, kısa ömürlü ve besin zincirinin alt basamağında yer alan bir balıktır.

Kapsül

Nua Serisi'nin yumuşak kapsülleri sığır jelatininden üretilir. Jelatin, helal üretim yapan bir üreticiden temin edilir. Ürünler İspanya'da üretilir. Tam içerik listesi kutu etiketinde yer alır.

Elinizdeki kutu için

Etiket kontrol listesi.

Bu liste, yukarıdaki altı sorunun kısa hâlidir. Elinizdeki kutuya ve partinin test raporuna bakarak cevabını bulduğunuz maddeleri işaretleyin. Altısını da işaretlediğinizde, kutunun bu ölçütlerin hepsinde bilgi verdiğini görürsünüz. Bulamadığınız bilgileri üreticiye sorabilirsiniz. Liste bir ürünü puanlamaz, yalnız bilginin kutuda ya da raporda yer alıp almadığına bakar.

Bu liste ürün önermez ve bir sağlık değerlendirmesi değildir. İşaretleriniz kaydedilmez, sayfayı kapattığınızda silinir.

Sıkça sorulanlar.

Test raporları “içermez” yazmaz. Ağır metaller ölçülür ve sonuç bir sınırla karşılaştırılır. Bağımsız test raporunda cıva, kurşun, kadmiyum ve arsenik satırlarına bakın. Laboratuvarın ölçebildiği en düşük düzeyin altındaki sonuç “<” işaretiyle yazılır. IFOS sınırları metale göre değişir (cıva 0,1 ppm, kurşun 0,05 ppm).

Bakılacak şey, sonuçlarını herkese açık yayımlayan bağımsız bir test programıdır. IFOS balık yağlarını parti parti test eder ve parti raporunda dört test grubu bulunur: miktar ve etiket doğruluğu, kirleticiler (PCB, dioksin, furan), tazelik (oksidasyon) ve ağır metaller. NSF Certified for Sport® programı ürünü 280'den fazla yasaklı madde için tarar. Kutudaki logonun yanında, kuruluşun kendi sayfasındaki kaydı ve partinizin raporunu kontrol edin.

Besin ögesi tablosunda EPA ve DHA satırlarını bulun ve değerin kapsül başına mı yoksa birden fazla kapsülden oluşan günlük porsiyon başına mı verildiğine bakın. Değer porsiyon için verilmişse bir kapsüldeki miktarı bulmak için porsiyondaki kapsül sayısına bölün. Örneğin 2 kapsülde 1000 mg, kapsül başına 500 mg demektir. Toplam balık yağı miktarı tek başına EPA ve DHA miktarını göstermez.

Etil ester (EE), balık yağının konsantre edilmesi sırasında oluşan ara formdur ve yağ asidi etanole bağlıdır. Yeniden esterleştirilmiş trigliserit (re-TG) formunda ise saflaştırma tamamlandıktan sonra yağ asitleri yeniden gliserol omurgasına bağlanır ve yağ, doğal balık yağındaki trigliserit yapısına geri döndürülür. Form etikette ya da üreticinin ürün bilgisinde yazar.

Tazelik oksidasyonla ölçülür. Bağımsız test raporunda TOTOX değerine bakın: değer düştükçe yağ daha tazedir. IFOS programının sınırı 19,5'tir. Son kullanma tarihine ve etiketteki saklama koşullarına da dikkat edin.

Saflık, kapsüldeki balık yağının yüzde kaçının omega-3 olduğudur. Kapsül başına EPA ve DHA toplamını kapsüldeki balık yağı miktarına bölerek EPA ve DHA'nın payını kabaca hesaplayabilirsiniz. %90 saflık, balık yağının %90'ının omega-3 olduğu anlamına gelir. Sıvı balık yağında önce ml değerini 0,9 ile çarparak balık yağının ağırlığını bulun. Örneğin 5 ml yaklaşık 4500 mg balık yağıdır. İçinde 500 mg omega-3 varsa saflık yaklaşık %11'dir.

Balık yağı oksitlendikçe, çoğu aldehit ve keton olan uçucu bileşikler oluşur. Bir çalışmada bu bileşikler, yağın koku ve tadında algılanan değişimle ilişkilendirilmiştir. Aynı çalışmaya göre yaygın kimyasal oksidasyon ölçümleri koku ve tatla her zaman örtüşmez. Kişisel deneyim değişebilir.

Sırada ne var?

Altı soru, bir omega-3 kutusunun ne anlattığını okumanızı sağlar. EPA ile DHA arasındaki farkı ve mevzuatın her biri için izin verdiği beyanları ayrı bir rehberde anlattık. Bilim sayfasında form, saflık ve sertifikaların kaynaklarını, Nua Serisi sayfasında ise her kutunun içeriğini ve satın alma seçeneklerini bulabilirsiniz.

EPA mı DHA mı?

İki omega-3 yağ asidi arasındaki fark ve izinli beyanlar. Hangisinin size uygun olduğunu kısa testte de görebilirsiniz.

Rehberi okuyun Kısa testi çözün

Bilim

Saflık, re-TG form ve bağımsız doğrulama: Nua Serisi'nin arkasındaki kaynaklar ve parti analizi örnekleri.

Bilim sayfası

Nua Serisi

EPA ve DHA'yı ayrı kapsüllerde sunan NuaDHA® ve NuaEPA®: formatlar, sertifikalar ve her kutunun içeriği.

Seriyi inceleyin

Bu sayfada atıf yaptığımız kaynaklar.

Çalışmalar, omega-3 formları ve balık yağının oksidasyonu hakkındaki genel bilimsel literatürü yansıtır ve ürünlere özgü klinik sonuç iddiası taşımaz. Parti verileri IFOS'un herkese açık sonuç sayfasındaki raporlardan alınmıştır.

  1. Dyerberg J, Madsen P, Møller JM, Aardestrup I, Schmidt EB. Bioavailability of marine n-3 fatty acid formulations. Prostaglandins Leukot Essent Fatty Acids 2010;83(3):137-41. https://doi.org/10.1016/j.plefa.2010.06.007
  2. Neubronner J, Schuchardt JP, Kressel G, Merkel M, von Schacky C, Hahn A. Enhanced increase of omega-3 index in response to long-term n-3 fatty acid supplementation from triacylglycerides versus ethyl esters. Eur J Clin Nutr 2011;65(2):247-54. https://doi.org/10.1038/ejcn.2010.239
  3. Schuchardt JP, Hahn A. Bioavailability of long-chain omega-3 fatty acids. Prostaglandins Leukot Essent Fatty Acids 2013;89(1):1-8. https://doi.org/10.1016/j.plefa.2013.03.010
  4. Sullivan Ritter JC, Budge SM. Key lipid oxidation products can be used to predict sensory quality of fish oils with different levels of EPA and DHA. Lipids 2012;47(12):1169-79. https://doi.org/10.1007/s11745-012-3733-7
  5. IFOS (International Fish Oil Standards), SGS Nutrasource. NUA ürünlerinin parti test sonuçları (herkese açık sonuç sayfası). https://certifications.nutrasource.ca/certified-products/brand?id=NUAB
  6. NSF Certified for Sport®. Sertifikalı ürün listesi (NUA). https://www.nsfsport.com/certified-products/search-results.php?keyword=nua

Konuyu daha geniş okumak isterseniz diğer rehberlerimiz Longevity Analizleri sayfasında.

Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır. Ürün önerisi ya da sağlık değerlendirmesi değildir. Takviye edici gıdalar ilaç değildir ve normal beslenmenin yerine geçmez. Hamilelik ve emzirme döneminde, ilaç kullanılıyorsa veya kronik hastalık durumunda hekime danışılmalıdır. Tavsiye edilen günlük porsiyonu aşmayınız.